روغن سویا یک روغن گیاهی است که از دانه سویا استخراج میشود. کنجالهی باقیمانده پس از روغنکشی نیز مادهی اولیهی پروتئین بافتدار سویا است.
در سالهای 2018 و 2019، حدود 62 میلیون تن روغن سویا در سراسر جهان تولید شده است.
از این رو این روغن به عنوان یکی از رایجترین روغنهای پخت و پز موجود معروف شده است.
همچنین این روغن، یک روغن فوق العاده و همه کاره است که میتوان در انواع روشهای پخت و پز از جمله سرخ کردن، پخت و پز و تفت دادن از آن استفاده کرد.
بعلاوه، این روغن به طور مستقیم بر سلامت شما تاثیر گذار است به ویژه هنگامی که صحبت از قلب، پوست و استخوانهای شما به میان میآید.
از طرفی از آنجا که روغن سویا یک روغن تصفیه شده و غنی از چربیهای امگا 6 است.
برخی مطالعات نشان میدهد که مصرف آن ممکن است با چندین اثر منفی بر سلامتی همراه باشد.
در این مقاله از دانستنیهای سویا در وبلاگ شرکت سویا پروتئین پارس، به بررسی مزایای مصرف روغن سویا برای سلامتی، و همچنین تاثیرات منفی احتمالی مصرف آن میپردازیم.
نقطه دود بالا
نقطه دود روغن دمایی است که در آن چربیها شروع به تجزیه و اکسید شدن میکنند.
رسیدن به این دما منجر به تشکیل ترکیبات مضر و بیماری زا به نام رادیکالهای آزاد میشود.
این رادیکالها میتوانند باعث شکستهای اکسیداتیو در بدن شوند.
روغن سویا نقطه دود نسبتاً بالایی در حدود 450 درجه فارنهایت (230 درجه سانتیگراد) دارد.
این در حالی است که روغن زیتون تصفیه نشده دارای نقطه دود حدود 375 درجه فارنهایت (191 درجه سانتیگراد) است.
همچنین روغن کانولا دارای نقطه دود 428–450 درجه فارنهایت (220–230 درجه سانتیگراد) است.
این امر باعث میشود روغن سویا گزینه مناسبی برای روشهای پخت با حرارت بالا باشد.
زیرا میتواند دمای بالا را بدون ایجاد ترکیبات مضر تحمل کند.
روشهای پخت با حرارت بالا مانند بو دادن، دم دادن، سرخ کردن و تفت دادن میباشد.
غنی از چربیهای مفید برای قلب
روغن سویا متشکل از اسیدهای چرب غیر اشباع است که نوعی چربی سالم برای قلب به حساب میآید و با مزایای زیادی همراه است.
مطالعات نشان میدهد که جایگزینی چربیهای اشباع نشده به جای چربیهای اشباع در رژیم غذایی میتواند با کاهش سطح کلسترول خون خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را کاهش دهد.
حفظ سلامت استخوانها
فقط 1 قاشق غذاخوری (15 میلی لیتر) روغن سویا، حاوی 25 میکروگرم ویتامین K میباشد.
ویتامین K معمولا با تأثیر بر لخته شدن خون شناخته میشود.
اما در تنظیم متابولیسم استخوان نیز نقشی حیاتی دارد.
ویتامین K برای سنتز پروتئینهای خاصی که برای حفظ توده استخوانی بسیار مهم هستند، ضروری است.
همچنین، رژیمهای غذایی غنی از چربیهای اشباع نشده میتواند به محافظت در برابر فرسایش استخوان در روند افزایش سن کمک کنند.
کمک به سلامت پوست
روغن سویا همواره در لیست مواد تشکیل دهنده سرمها، ژلها و لوسیونهای مراقبت از پوست وجود دارد.
استفاده از این روغن بر روی پوست به حفظ رطوبت پوست کمک میکند.
همچنین استفاده موضعی روغن سویا به دلیل دارا بودن ویتامین E به محافظت در برابر التهاب پوستی ناشی از اشعه ماورا بنفش کمک میکند.
برخی مطالعات نشان میدهد که ویتامین E ممکن است در بهبود برخی مشکلات پوستی مانند آکنه و درماتیت آتوپیک نیز نقش داشته باشد.
اگرچه روغن سویا با برخی مزایای سلامتی همراه بوده است، اما مصرف منظم روغن سویا ممکن است بر سلامت کلی تأثیر منفی بگذارد.
معایب احتمالی روغن سویا
روغن سویا حاوی نسبت بالایی از چربیهای امگا 6 است.
چربیهای امگا 6 و چربیهای امگا 3 هر دو برای بدن مورد نیاز است.
اما مصرف غذاهای غنی از چربیهای امگا 6 نسبت به چربیهای امگا 3 در سبد خانوارها بیشتر است.
این بدان دلیل است که بسیاری از غذاهای فرآوری شده سرشار از چربیهای امگا 6 هستند.
برخی پژوهشها این عدم تعادل را با اثرات نامطلوب بر سلامت مرتبط دانستهاند.
ایجاد تغییرات در رژیم غذایی به منظور کاهش مصرف غذاهای غنی از امگا 6 از جمله فست فود و افزایش مصرف غذاهای غنی از امگا 3 برای سلامتی بهتر است.
برخی مطالعات، که عمدتاً روی حیوانات انجام شدهاند، نشان دادهاند که مصرف زیاد روغن سویا ممکن است بر قند خون و تجمع چربی اثر نامطلوب داشته باشد.
برای اثبات تأثیرات طولانی مدت رژیمهای غذایی غنی از روغن سویا به تحقیقات بیشتری نیاز است.
اما بهتر است مصرف روغنهای غنی از امگا 6 مانند روغن سویا را محدود کنید.
این بدان معنی است که از روغن سویا به عنوان تنها منبع چربی مصرفی استفاده نکنید.
